Control 5.18 – Toegangsrechten

✅ Overheidsmaatregel van toepassing: Ja → bekijk overheidsmaatregel

Wat houdt deze control in?

Toegangsrechten tot informatie en systemen moeten worden verleend, herzien, gewijzigd en ingetrokken op basis van het need-to-know principe en functievereisten.

Waarom is dit verplicht?

Overmatige of verouderde toegangsrechten zijn een van de meest voorkomende beveiligingsrisico’s bij overheidsorganisaties.

Praktische implementatie

  • Implementeer een formeel autorisatieproces
  • Voer minimaal jaarlijks een toegangsreview uit per systeem
  • Verwijder toegangsrechten direct bij functiewijziging of vertrek
  • Log alle wijzigingen in toegangsrechten

Aandachtspunten voor de overheid

Betrek systeemeigenaren bij toegangsreviews; zij kennen de functionele behoefte het best.

Relatie met andere controls

Gerelateerd aan 8.1 (toegangsbeheer) en 5.3 (functiescheiding).

← Terug naar alle BIO 2.0 controls

Implementatiehulp — Control 5.18: Toegangsrechten

Wat deze control praktisch betekent

Je verleent, herziet, wijzigt en trekt toegangsrechten in op basis van need-to-know en functievereisten. De overheidsmaatregelen vereisen dat het aanmaken en aanpassen van accounts met bijzondere rechten wordt gemonitord (met ongeautoriseerde wijzigingen als IB-incident), en dat alle uitgegeven toegangsrechten minimaal jaarlijks worden beoordeeld — vaker als de risicoafweging daarom vraagt. Overmatige of verouderde rechten zijn een van de meest voorkomende risico's bij de overheid. Betrek systeemeigenaren bij reviews.

Passende maatregelen

4 basismaatregelen + 1 verdieping.

  • ›Implementeer een formeel autorisatieproces op basis van need-to-know en functievereisten.
  • ›Monitor het aanmaken en aanpassen van accounts met bijzondere rechten en behandel ongeautoriseerde wijzigingen als IB-incident.
  • ›Beoordeel alle uitgegeven toegangsrechten minimaal jaarlijks (of vaker op basis van risicoafweging), en betrek systeemeigenaren hierbij.
  • ›Verwijder toegangsrechten direct bij functiewijziging of vertrek.
  • ›Log alle wijzigingen in toegangsrechten voor herleidbaarheid.verdieping

Bewijs dat je kunt verzamelen

  • ›Het vastgelegde autorisatieproces
  • ›Monitoring-/loggegevens van wijzigingen aan accounts met bijzondere rechten
  • ›Verslagen van de (minimaal jaarlijkse) toegangsreviews, met betrokkenheid van systeemeigenaren
  • ›Registratie van ingetrokken rechten bij functiewijziging/vertrek

Wat je bij een audit moet kunnen aantonen

  • ›Dat toegangsrechten via een formeel proces worden verleend
  • ›Dat wijzigingen aan bijzondere rechten worden gemonitord en afwijkingen als incident worden behandeld
  • ›Dat alle rechten minimaal jaarlijks worden beoordeeld
  • ›Dat rechten tijdig worden ingetrokken bij functiewijziging/vertrek

Voorbeeldactiviteiten: opzet, bestaan, werking

OpzetIs het ontworpen en vastgelegd?
  • ›Is een formeel autorisatieproces vastgesteld?
  • ›Is monitoring van bijzondere rechten belegd?
  • ›Is een jaarlijkse (risicogestuurde) reviewcyclus ingericht?
BestaanIs het er ook echt?
  • ›Wordt het autorisatieproces gevolgd?
  • ›Worden wijzigingen aan bijzondere rechten gemonitord?
  • ›Hebben recente reviews plaatsgevonden?
WerkingWerkt het over de tijd?
  • ›Worden ongeautoriseerde wijzigingen als incident afgehandeld?
  • ›Worden rechten tijdig ingetrokken?
  • ›Blijft de review-cyclus aantoonbaar draaien?

Gekoppelde overheidsmaatregel(en)

5.18.01Het maken en aanpassen van accounts met bijzondere rechten wordt gemonitord. Indien deze wijzigingen ongeautoriseerd zijn, is dit een informatiebeveiligingsincident en wordt dat als zodanig vastgelegd en afgehandeld.
5.18.02Alle uitgegeven toegangsrechten worden minimaal eenmaal per jaar beoordeeld. Een risicoafweging bepaalt of dit sneller moet.

Deze uitwerking is indicatief en generiek. Ze vervangt geen eigen risicoafweging of professioneel advies afgestemd op jouw organisatie.

Scroll naar boven